MPR News Soomaali (MPR News Somali) Live

BBC Ogaal iyo MPR News ayaa dadka reer Minnesota wararka caalamiga ah iyo kuwa gobolada ku siiya Soomaali. (BBC’s Ogaal and MPR News provide global and regional news for Minnesotans in Somali.)

Options

Font Size
Viewer Comments
Sounds
Translate posts and comments.

    Ku dhawaad 60% korontada Liberia waa la xadaa

    BBC News Somali: Dadka ayaa xada ku dhawaad 60% korontada dalka Liberia sannad kaste, iyaga oo si sharci darro ah korontada ugu jiita guryahooda iyo ganacsiyadooda, sida ay ku warran tay shirkadda korontada ee dawladdu leedahay.

    Dawlada Maraykaku waxay 'joogitaan dibloomaasiyadeed oo joogta ah' kuyeelanaysaa Soomaaliya

    Associated Press [read in English]

    Dawlada Maraykanku waxay dib usoo celinaysaa "joogitaankeeda dimlomaasiyadeed ee rasmiga ah" oo ay kulahayd wadanka Soomaaliya markii ugu horaysay muddo 27 sano ah.

    Waaxda Dawlada ayaa Talaadadii sheegtay "talaabadaan taariikhiga ah waxay cadayn utahay hormarka Soomaaliya samaysay sanadihii dhawaa waana talaabo kale oo looqaaday dhanka hagaajinta dhaqdhaqaaqa diblomaasiyadeed ee Maraykanku kuleeyahay Mogadishu."

    Dawlada Maraykanku waxay albaabada ulaabtay safaaradii ay kulahayd Soomaaliya bishii Janaayo 1991 kadib markii dalku galay dagaal sokeeye, ayadoo safiirkeena iyo shaqaalaha kalaba lagusoo qaaday dayuurad milatari.

    Dawlada Maraykanku waxay si rasmi ah u aqoonsatay dawlada federaalka cusub ee Soomaaliya sanadkii 2013 laakiin waxay hawlaheeda diblomaasiyadeed kamaamulaysay caasimada wadanka Sooaaliya dariska la ah ee Kenya.

    Xoghayihii Hore ee Arimaha Dibada Maraykanka John Kerry markuu uu booqasho lama filaan ah kutagay sanadkii 2015 wadanka Soomaaliya ayaa sheegay in Maraykanku bilaabi doono shaqada dib usoo celinta joogitaankiisa diblomaasiyadeed ee dalka Soomaaliya.

    Safiirka cusub Donald Yamamoto ayaa bilaabay shaqada safaarada Maraykanka bishii lasoo dhaafay.

    Maxay tahay kaalinta dumarka soomaalidda ee siyaasadda Maraykanka ?

    BBC News Somali: Guushii siyaased ee ay dhawaan gaadheen qaar ka mid ah gabdhaha Soomaaliyeed ee Mareykanka ayaa soo jiidatay indha qaar ka mid ah shakhsiyaadka iyo ururrada u ololeeya xaquuqda dumarka.

    Sida looga falceliyey dilkii Muqdisho loogu gaystay Axmed Dowlo

    BBC News Somali: Baraha bulshada waxaa ka billawday olole wacyigelin ah oo lagu dhiirigalinayo guurka dadka la takooro. Arrintan ayaa dhalisay in aad loo falaqeeyo dilka quursiga ku salaysan ee marxuum Axmed Dowlo.

    Maraykanka oo dacwad kusoo oogaya aas aasaha WikiLeaks

    Wararka ka imaanaya dalka Maraykanka ayaa sheegaya in Waaxda Cadaaladda ee dalkaas ay diyaarinayso dacwado kadhan ah aas aasaha barta interner-ka WikiLeaks, Julian Assange.

    Ra'isal Wasaaraha Ingiriiska oo xisbigeedu doonayo in codka kalsoonida loo qaado

    Xubnaha hormuudka u ah in Ingiriisku ka baxo Midowga Yurub ee ku jira golaha wasiirada ayaa taageero la garab joogsaday Theresa May, iyada oo ay socdaan isku dayo lagu doonayo in xilka lagaga qaado.

    Khaahsuqji oo Salaadda Janaasada looga dukaday labada Xaram

    Masaajidda ku yaalla Sacuudi Carabiya iyo Turkiga ayaa salaadda janaasada looga tukaday wariyihii la dilay ee Jamaal Khaashuqji.

    Soomaaliya oo mar kale ka mid noqotay dalalka ugu khatarta badan ee loo safro

    Dalalka ku yaalla qaaradda Yurub ee kala ah Finland, Norway iyo Iceland ayaa loo aqoonsaday iney yihiin meelaha ugu nabdoon ee loo safri karo.

    GoFundMe ayaa si ku meel gaar ah u joojisay dadaal lagu caawinayo haweenay joogta Soomaaliya

    By Riham Feshir | MPR News [Read the story in English here]

    Suud Olat wuxuu isku dayay inuu sameeyo fal wanaagsan markii uu bilaabay lacag ururinta GoFundMe ee haweeney Soomaaliyeed oo la il daran buro nadir ah. Ardayga Jaamacadda St. Cloud State ee 27 jirka ah wuxuu xiriiro ku leeyahay bulshada dhexdeeda wuxuuna ku fekeray in isagoo kaashanaya warbaahinta bulshada ee goobta halka ay gaari karto uu ka caawin karo haweeneyda in ay hesho lacag ay u isticmaasho daryeel caafimaad.

    Ka dib markii uu ururiyay abbaaro $1,400 bishii Oktoobar, GoFundMe waxay joojisay koontadiisa sababta oo ah "cunaqabatayn la xidhiidha waddan aan la taageerin," sida laga soo xigtay emailka GoFundMe ee uu la wadaagay MPR News.

    Baaris degdeg ah ee bogga ayaa muujinaya ololayaal dhowr ah ee lacag ururin ah oo loogu talagalay dadka Soomaalida ah ee la il-daran abaarta iyo macluusha. Xitaa waxaa jira olole lagu diro buugaag loogu talagalay carruurta iyo dhallinyarada.

    Sidaa darteed Olat wuu ka naxay markii uu ogaaday in ololihiisa lacag-ururinta caafimaad la joojiyay.

    Waxa uu ka maqlay haweenayda, Dahabo Salah, ruux deriskeeda ku ah Soomaaliya oo isaga ula soo xidhiidhay caawimaad. Waxay buro naadir ah uga taal wajiga iyadoo aysan fudududeyn inay hesho daryeel caafimaad.

    Cunaqabateynta Mareykanka ee GoFundMe ay tilmaantay kama mamnuucin in dadku lacag u ururiyaan deeqaha samafalka. Waxa loola jeedaa in lagu aqoonsado shakhsiyaadka, kooxaha iyo hay'adaha ku lug leh ururada argagixisada iyo tahriibiyeyaasha mukhadaraadka. Hantida kuwa ku qoran "Liiska Muwaadiniinta Goonida u Tilmaaman iyo Dadka la Xakameynayo" ayaa la xayiray, dadka Maraykanka ahna waxaa si guud looga mamnuucay in ay la macaamilaan, sida laga soo xigtay Waaxda Hantidhowrka Mareykanka.

    Olat kuma jiro liiskaas.

    Wuxuu la xiriiray saraakiisha dawladda iyo qareenno si ay u caawiyaan. Sheekadiisa waxaa loo gudbiyay Matthew Callahan, oo ah qareen u shaqeeya hay’adda aan faaíido doonka ahayn ee Qareennada Muslimiinta.

    "Cunaqabateynta ugama baahna iyaga inay sidan u xaddidaan sadaqada khaaska ah," ayuu yiri Callahan.

    Hal maalin kadib markii Callahan uu warqad u diray GoFundMe isagoo u sheegay in xakameeynta aysan ka horjoogsanayn Olat in uu lacag u ururiyo Salah, waxay shirkaddu bixisay raali galin oo dib u soo celisay ololahii lacag ururinta.

    Wakiil ayaa u sheegay Olat in lacagtii la soo ururiyay ilaa hadda loo celiyay deeq-bixiyeyaashii. Arbacadii, hase yeeshee, ku dhowaad laba toddobaad kadib markii shirkaddu ay joojisay koontada, waxay shirkaddu dib u soo celisay $1,435 - qaddar laga yaabo in Maraykanku aysan ka ahayn wax badan, laakiin noqon karta mid qiimo badan ka joogta Soomaaliya.

    "Waxa ay sameynayaan waa takoorid," ayuu yiri Olat. "Waxa ay sameynayaan waa xad-gudub, waxayna ku beegsanayaan dadka qaarkood diintooda. Waxaan nahay bulsho, waxaan rabnaa in aan website-ka u adeegsano bulsho ahaan. Nalama beegsan karo.”

    Farriimaha loo dhaafay GoFundMe lagama soo jawaabin.

    Calanka Soomaaliya oo Jigjiga laga calmaday

    Tan iyo markii ay dhacday xukuumaddii hore ee Dowlad Deegaanka Soomaalida ee dalka Itoobiya, waxaa magaalada jidjiga ku soo badanayay waxyaabo badan oo dowladdii hore ay dadka deegaanka ka mamnuucday.

    Falanqayn: Iskaashigii maamul goboleedyada weli ma nool yahay?

    Golaha iskaashiga maamul goboleedyada ayaa u muuqda inuu wajahayo caqabaddii ugu weyneyd ee la xiriirta awooddiisa, xilli uu khilaaf xooggan kala dhaxeeyo dowladda dhexe, iyo is casilaaddii Shariif Xasan Sheekh Aadan.

    Cabdi Maxamuud Cumar oo Berri maxkamad mar kale la hor geynayo

    Wararkan ku saabsan in berri oo Jimce ah maxkamad la geyn doono Cabdi Maxamuud waxaa BBC u xaqiijiyey ilo madax banaan iyo kuwo ku dhowdhow kooxda difaacaysa.

    Masjid lagu xadgudbay dalka Malaysia

    Maamulka masaajid ku yaalla waddanka Malaysia ayaa mamnuucay in dadka dalxiiseyaasha ah ay soo booqdaan, ka dib markii internet-ka lagu shaaciyay muuqaalka labo gabdhood oo qoob ka ciyaar ku sameynaya Masjidka hortiisa.

    Doorashooyinka xilliga dhexe ee Maraykanka

    6da bishan Nofeembar waxaa la filayaa iney dhacdo doorashada xilliga dhexe ee Mareykanka, waxaana murashaxiinta ka mid ah siyaasiyiin ka soo jeeda Soomaaliya. BBC-da ayaa wareysatay Hodan Xasan oo u tartamaysa mid ka mid ah kuraasta aqalka wakiillada ee gobolka Minnesota.

    Waa maxay mowqifka ay musharaxiinta Minnesota kaqabaan arimaha

    Dadka reer Minnesota ayaa ucodaynaaya mid kamid ah doorashooyinka ugu muhiimsanaa ee gobalka lagu qabto muddo sanado badan ah kadib. Halkaan ayay musharaxiintu kakala joogaan arimaha muhiimka ah ee aan bulsho ahaan waajahayno.

    Baritaanka wiilasha inay noqdaan 'rag masuul ah' dunidaan raganimada xadkeedii la dhaafiyay

     
     
     
    Habeen dhowayd oo Oktoobar ah, wiilal dhalinyaro ah ayaa waxay dabaqyo ka dhisayeen baasto aan karsaneeyn iyo marshmallows iyagoo jooga qolka caamka ah ee kaniisadda Assisi Heights.
     
    Waa wax markii dibedda laga eego aan caadi ahayn.
     
    Hase yeeshee, munaasabadda dhisidda dabaqyada ayaa ah furitaanka dood culus oo ku saabsan naxariis, roonaan iyo sida loo noqon karo "nin masuul ah" dunidan ay jahwareerisay fikradaha gurracan ee ku saabsan ragga oo khabiirrada caafimaadka ku doodaan inay la xidhiidhaan rabshadaha, niyad-jabka iyo is-dilka ragga markii ay da’doodu weynaato.
     
    Fiidkan waxaa fududeeyey koox ka kooban ragga Rochester. Hase-yeeshe, Walaalaha Saint Francis ayaa la yimid fikradda fasalka.
    Walaasha Marlys Jax ayaa gacan ka gaysatay abaabulka dhacdadan muddo dhawr sano ah. Waxay sheegtay in fikraddii hore ay ahayd in la baro wiilasha iyo gabdhaha habdhaqan wanaagsan iyo aadaab wanaagsan.
     
    Hase yeeshee, iyadoo ay jiraan wararka ku saabsan dhaqdhaqaaqa #MeToo iyo eedeeymaha isku daygii kufsi ee lagu eedeeyay Xaakin Brett Kavanaugh intii lagu jiray dhegeysigiisii ansixinta, Jax ayaa sheegtay inay baddaleen manhajka si ay diiradda u saaraan sida raga dhallinyarada ah ula dagaallami karaan fikradaha gurracan ee xoojinaya dabeecadaha ragga ee xun ama xad-dhaafka ah.
    Goor dambe ee fiidkaas ah, ayay dooddu u jeesatay fikradaha khaldan ee ragga. Hoggaamiyaha ciidanka ilaalada Jim Fitzsimmons ayaa ka codsaday kooxda tusaalooyin, gacmahii dadka qolka ku jiray ayaa kor loo wada qaaday.
     
    "Ragga dhabta ah marnaba cid ma waydiistaan jihooyinka," ayaa ku taliyay 12-sano jirka Truman Stolz.
     
    "Ragga dhabta ah marnaba raali gelin ma bixiyaan," ayuu raaciyay Fitzsimmons. "Ragga dhabta ah marnaba ma qiraan in ay qaldan yihiin, kuwani maahan fikrado caafimaad ku jiro."
     
    Dhab ahaantii, Fitzsimmons wuxuu u sheegay kooxda, in ragga dhabta ah ay sheegaan dareenkooda halkii ay iska buuxin lahaayeen cadho iyo murugo.
     
    Fitzsimmons ayaa sheegay in uu rajeynayo in wiilasha oo la baro inay ka hadlaan dareenkooda ay ku caawinayso inay ula dhaqmaan dadka kale, oo ay ku jiraan lamaanayaashooda mustaqbalka, si ixtiraam leh.
     
    "Waxaan u maleynayaa in fikradaha kala duwan ee jira, ay noqon karaan kuwo sun ah," ayuu yiri.
     
    Dr. Robert Blum, oo borofisoor ka ah Iskuulka Caafimaadka Guud ee Johns Hopkins, ayaa bartay caadooyinka jinsiga iyo habdhaqanka ee qaan-gaarka dunida oo dhan.
     
    Blum waxa uu sheegay in baadhitaankiisa uu muujinayo in fikradahani ay ka qayb qaataan wiilasha sii badanaya oo ku dhimanaya rabshadaha, inta badan iyaga oo u maraya inay dilaan naftooda, iyo sigaar cabista iyo cabbitaanka khamriga oo ka badan gabdhaha.
     
    "Inta badan tani maaha wax ku saleeysan bayoolaji ama Y kromosome," ayuu yiri. "Waa wax ku saleeysan ka barashada bulshada."

     

    Jamal Khaashoqji oo maydkiisa laga raadinayo kaymaha

    Sida ay wararku sheegayaan booliiska Turkiga ayaa ballaariyey baadhitaanka ay ku hayaan kiiska Saxafigii Sucuudiga u dhashay ee la sheegay in la dilay Jamal Khashoggi.

    Trump oo boggaadiyay siyaasi feeray saxafi

    Trump ayaa meedaar iyo metalaad ku muujiyay qof si xoog ah dhulka loogu dhufanayo.

    Lammaane jacayl ay isu qabaan awgeed badda gunteeda isku guursaday

    Faraantiyaasha ayaa waxa u soo iibiyey gabadha walalkeed. Gabadha hooyadeed ayaa markii hore diiday arrinkan balse gadaal ayey ka ogolaatay

    Xeerka Qoyska cusub ee Soomaaliya oo muran weyn dhaliyay

    Da'da qaan gaarka ee shareecada islaamka caddeysay ayaa ah 15 sano, halka sharciga jinsiguna uu dhigayo iney tahay 18 sano.

    Tartanka Guddoomiyaha Gobolka: Halka ay musharraxiinta guddoomiyaha gobolku ka taaganyihiin daryeelka caafimaadka iyo socdaalka

     
    By Cody Nelson | MPR News [Read the story in English]
     
    Afar nin ayaa isku dayaya inay buuxiyaan aqalka guddoomiyaha gobolka iyadoo uu DFLer Mark Dayton oo labo goor doorashada helay isu diyaarinayo inuu ka tago xafiiska.
     
    Hoggaamiyeyaasha tartanka waa Jeff Johnson, Guddoomiyaha Degmo-weynta Hennepin ee Jamhuuriga ah, iyo Xildhibaanka Dimoqraadiga ah Tim Walz, oo aqalka Maraykanka ku matala koonfurta Minnesota badankeed.
     
    Laba musharrax oo ka mid ah xisbiyada yaryar ayaa iyaguna sidoo kale tartamaya: Libertarian Josh Welter iyo Chris Wright oo ka tirsan kooxda Dhaqdhaqaaqa Asaasiga ah ee Sharciyeynta Xashiihska.
     
    MPR News waxay baadhis ku samaysay musharrixiintu halkay ka taagan yihiin dhowr arrimood oo muhiim ah oo ku salaysan fikradaha ay ku tartamayaan iyo hadallada kale ee ay dadweynaha ka dhex sheegeen.
     
    Caafimaadka
     
    Johnson: Waxa uu ka soo horjeedaa Affordable Care Act wuxuuna MNsure ku tilmaamay "masiibo dhameystiran." Johnson wuxuu doonayaa Minnesota inay laasho qaybo ka mid ah ACA oo hoos yimaada shuruudaha federaalka waxaana uu doonayaa inuu abuuro nidaam iibsashada caymiska guud ee dowlad-goboleedyada u dhexeeya taasoo ah hab lagu xoojiyo tartanka suuqa caymiska.
     
    Walz: Walz wuxuu rumeysan yahay "nidaamka lacag-bixinta mideysan inay u soo dhowdahay Minnesota." Wuxuu taageeraa daryeelka caafimaadka dadweynaha ee loogu talagalay dadka dakhligoodu hooseeyo, MinnesotaCare, in loo fidiyo dhammaan dadka reer Minnesota, haddii ay doortaan inay iibsadaan.
     
    Welter: Welter ma taageerayo wax khidmo cusub ama canshuur ah oo lagu bixinayo arrimaha caafimaadka la xiriira.
     
    Wright: Wuxuu jecel yahay nidaam daryeel caafimaad oo hal-lacag-bixiye ah wuxuuna doonayaa Minnesota in ay ka baxdo MNsure iyo Affordable Care Act oo sameeysato nidaamka hal-bixiye. Wright ayaa sidoo kale dhaleeceeya "khasaarinta, khayaanada iyo xadgudubka" daryeelka caafimaadka.
     
    Socdaalka
     
    Johnson: Johnson wuxuu doonayaa in sharci-fuliyaasha maxalliga ah awood u yeeshaan inay kala shaqeeyaan masuuliyiinta federaalka ah hirgelinta xakameeynta haajirka wuxuuna ka soo horjeeda siyaasadaha "magan-gelinta". Wuxuu sidoo kale sheegay in barnaamijka dib-u-dejinta qaxootiga ee federaalku uu "noqday mid ku kodhiyay kala qaybsanaanta iyo dhibaatada" Minnesota waxana uu raadin doonaa in si degdeg ah loo hakiyo barnaamijka.
     
    Walz: Walz wuxuu aaminsanyahay in sharci-fuliyayaasha maxalliga ah aan loo xilsaarin fulinta sharciyada federaalka ee socdaalka, taas oo ay ku dhaqmaan goobaha maamul ee lagu magaacabo megen-gelinta. Waxa kale oo uu taageersan yahay ilaalinta dadka carruur ahaan lagu keenay Mareykanka iyagoo aan lahayn dukumiinti.
     
    Welter: Welter wuxuu sheegay inay taay in Maraykanku furo xudduudihiisa oo uu u oggolaado in dad badan ay soo galaan dalka.
     
    Wright: Wright ayaan u muuqan in uu leeyahay fikrad shaacsan oo ku aaddan socdaalka. MPR News ayaa codasaday faallo wuxuuna beddelayaa qoraalkan haddii uu ololuhu ka soo jawaabo.
Powered by ScribbleLive Content Marketing Software Platform